Prof. Dr. Bozkurt Güvenç (Biography)

İnsanbilimci, mimar, eleştirmen ve yazar Prof. Dr. Bozkurt Güvenç, 16 Temmuz 1926 tarihinde Samsun’da dünyaya geldi. Bir asker ailesinin çocuğu olan Bozkurt Güvenç, ilk ve ortaokul eğitimini babasının vazifesi gereği farklı şehirlerde sürdürdü. Daha sonra İstanbul’da Kabataş Lisesi’nde yatılı okudu. Liseyi bitirdikten sonra İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Mimarlık Bölümü’ne devam etti (1944-45). Bu üniversiteye bir yıl devam ettikten sonra devlet bursuyla Amerika Birleşik Devletleri’ne gitti ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nü bitirerek (1950) mimar oldu.

Prof. Dr. Bozkurt Güvenç

Bozkurt Güvenç 1961-63 yıllarında Columbia Üniversitesi’nde sosyal ve kültürel antropoloji öğrenimi gördü. Döndüğünde Hacettepe Üniversitesi’ne öğretim üyesi oldu (1964). Hacettepe Üniversitesi’nin kuruluşunda görevler aldı. Doktorasını 1965 yılında Hacettepe’de tamamladı. Temel Bilimler Yüksek Okulu’nu, Nüfus Etütleri Enstitüsünü ve Sosyal Antropoloji Bölümünü kurdu. 1969’da doçent, 1977’de profesör oldu. 1972-76 yılları arasında Türk Sosyal Bilimler Derneği Başkanlığı; 1974 yılında Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı görevlerini üstlendi. 1979-81 yılları arasında Tokyo Üniversitesi Asya Afrika Araştırmaları Enstitüsü’nde Konuk Araştırma Profesörü ve 1985-86 yılında Wilson Center Burslusu olarak Smithsonian Enstitüsü (Washington D.C. ABD)’de araştırmalar yaptı. Hacettepe Üniversitesi Antropoloji Bölümü Başkanı olarak bir süre daha çalışarak 1993’te emekli oldu.

1993-2000 yılları arasında Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı olarak Çankaya’da görevlendirildi. Başbakanlık Atatürk Barış Ödülü Yüksek Kurulu’nda, Yüksek Öğretim Kurumu Genel Kurulu’nda, UNESCO Türkiye Milli Komisyonu’nda, Türk Eğitim Derneği Bilim Kurulu’nda çalıştı. Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini UNESCO Genel Kurulları ile Uluslararası Eğitim Konferanslarında ve Avrupa Konseyi’nde temsil etti. Japonya’nın “Yükselen Güneşin Altın Işınları” nişanıyla ödüllendirildi. 1997 yılında Türkiye Bilimler Akademisi’ne onursal üye seçildi. Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Antropoloji Bölümünde Kültürel Antropoloji, Araştırma Yöntemleri, Türk Kültür Tarihi ve kültür teorisi gibi dersleri verdi.

Kültür ve eğitim tarihimiz açısından önemli eserlere imzasını atarak, Türkiye’de Sosyal bilimlerin temel taşlarından ve İnsanbilim dalının kurucularından biri olarak kabul edilen Prof. Dr. Bozkurt Güvenç, 10 Aralık 2018 tarihinde zatürre sebebi ile 92 yaşında İstanbul’da hayatını kaybetti.

Eserleri tür ve ilk baskı yıllarına göre şöyle sıralanabilir:

Araştırma, İnceleme:

  • Türkiye Demografyası (1969)
  • Kültür Kuramında Bütüncülük Sorunu Üzerine Bir Deneme (1970)
  • İnsan ve Kültür / Antropolojiye Giriş (1972)
  • Sosyal Kültürel Değişme (1976)
  • Japon Kültürü (Nihon Bunka, 1980)
  • Darwin Gerçekte Ne Dedi (1983)
  • Kültür Konusu ve Sorunlarımız (1985)
  • Japon Eğitimi Raporu (P. Otman, S. Tözeren, T. Belek, F. Akarsu, A. Özgen’le, 1990)
  • Türk İslam Sentezi (G. Şaylan, İ. Tekeli, Ş. Turan’la 1991)
  • Mantık ve Metot (1992)
  • Seçilmiş Ülkelerde Yüksek Öğretime Geçiş (1992)
  • Türk Kimliği / Kültür Tarihimizin Kaynakları (1993)
  • Antropoloji (1993)
  • Kültür ve Eğitim (1995)
  • Kültür ve Demokrasi (1996)
  • Kültürün ABC’si (1997)
  • Nasıl Bir Eğitim ve Nasıl Bir Öğretmen (1998)
  • Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Kültürümüzde Batı Etkileri (2002)
  • Dünyanın Sonu mu? (2008)
  • Kadın Sorunları Sözlüğü (2013)
  • Nereden Başlayalım/Eğitimin ABC’si (2018)

Anı/Hatıra:

  • Anılardan Sayfalar (2004)
  • Demirel’e Yazdıklarım (2005)

Derleme:

  • Güldüşün Fıkraları / Abeceli Bir Deste (2000)

Çeviri/Tercüme:

  • Çağımızın Özgürlük Sorunu (E. Fromm’dan, 1973)
  • Yalnızlık Dolambacı (O. Paz’dan, 1978)
  • Ölümünün 100. Yılında Darwin Gerçeği (B. Farrington’dan, Y. İzbul’la, 1978)
  • Tarihten Dersler (W. ve A. Durants’tan, 1979)
  • Sosyal Antropoloji Açısından İnsan ve Dünyası (C. Wells’ten, 1982)

Türkçeden İngilizceye:

  • Turkish Demography (F. C. Shorter’le, 1969; University Government and the State, 1970)
  • Social Change in İzmir (1975), Quad-iAzam Mohammed Ali Jinnah (1977) Ethnocentrism: Roots and Prospects (1993)
  • Quest for Cultural Identity (1994)
  • From Scholastic to Social Education in Turkey (1998)
  • Türk Eğitim Tarihi (İng. Rusça, Moskova 1999)
  • The Other: Turks’ Quest for Identity and Image (2006)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *